ALDO NING KATIMAUAN

nang: PL Sergio G. Calayag

Balang a doce ing aldo, ngening Junio ya ing bulan
Keni nang kasalesayan, ya’ng aldo ning Katimauan
Dinalan aduang pulu’t lima, iya nang pagmasusian
Parati yang gaganakan, kanita e makalinguan

Y Diosdado Macapagal, presidente ya kanita
Bilang numero beinte ocho, anyang iyang pinroklama
Banua yang libo siam a dalan anam a pulu’t adua
Kalabing adua ning Junio, fiesta oficial ‘lang obra

Galangan ya at luguran ining bangsa tamung sinta
Tune tayang pakamalan, ing gulutan ali sana
Lipi tamung Pilipino, metung bangsa a malaya
Nung sakupan ‘liwang bansa, keng sarili, e mabisa

Iniang bayu taya kimtan ing kekatang katimauan
Dakal daya ing misaluak king parang ning lamutakan
Dinaun de’ng karelang bie, at mitimbuang keng labanan
Ilang pilit pang talakad, ing bandera yang tatalnan

I Heneral Aguinaldo ketang kayang balkonahe
Tune karin wawasiwas, ing bandera ning tagumpe
Abe nong Katipuneros, deng memalen makalawe
Ila rening meging saksi at mosikus ‘lang babage.

Posted in Para Balen, PL Sergio Gramonte Calayag, Poesia, Poeta Laureado | Leave a comment

SALAGPI

Karing pamilyang miyaptas, ketang lugud a matutus
Masisira ustung misan, masanting dang pamiyutus
King panaung misamutan, lang e mayap makiutus
Karing tau kanu ngara, a sulut na ning impiernus

Ila pin ding sasalagping, mabibilang kapamilya
Misan, nung e man maralas, mayayaus kontrabida
Pasari na ning e ustung, panusig ding asawa ra
Makisoso la king bageng, e ra na dapat luban pa

Ding aliwang mikapatad, akakua rang magugulu
Ustung pepayalipan la, isip ketang pangalalu
Ding mibayo at mibilas, naman a e mitutonu
Maralas lang mibubungil, daig do pa ring sangganu

Atin namang sasalagping, mayap ampon mapakiabe
Malugud at maganaka, karing kayang katubale
Nung anti la ngan sa karen, ding akasulit ta bale
Makaramdam ta’ng kuswelu, magkasakit ta man king bie

Dapot nung ding sasalagpi, ring tiktak king kabuysitan
Daratang na itang swerti, myalilan pang kamalasan
Ding makanian panugali, sasabian da ring keraklan
Neng pane lang maslam lupa, na kabayat ing kabiayan

Atin salagping lalaban, karing meging katwangan da
Alang kontrol a balungus, pagaga at mapalmura
Ating sakim king pibandian, milalu kasaklo mata
Ampo pang masalakata, a dusuldit maki-gera

Karing anggang sasalagpi, dapat tamung manatindi
Ibili ta ya king lugal, ing kekatamung sarili
Ding malugud selagpian da, kapatad ampon pengari
Ila pin ding daratunan, ning mamayutputang swerti

Vhelle V. Garcia
June 8, 2023
United Arab Emirates

Posted in Pamibie-bie, PL Vhelle Garcia, Poesia, Poeta Laureado | Leave a comment

ING SIMPLING BIE INIANG ANAK

nang: PL Sergio Gramonte Calayag

Aslam, aslam paniltilan
Kareng tropik ampon ningnang
Itang nasi yang babawan
Bayung lutu at maniaman

Milon, pakuan at sikamas
Benabana’t saraguelas
Kamatsilis, santul, biabas
Neng kaleldo ilang prutas

Ketang ilog magtampiso
Mamanasan, mamandilo
Dakal taung deng dadayo
Ining lugal iyang presko

Magtambubung, salikutan
Mamulayi king asikan
Itang grotto uukyatan
Keni kami manandawan

Simpli mung bie ‘niang anak ka
Kumplikado tutung ala
E mu sana dalang tutua
‘galing anak lakuan mu na

Misulat iniang magumpisa ku pang susulat poesia
March 6, 2013

Posted in Kayanakan, PL Sergio Gramonte Calayag, Poesia, Poeta Laureado | Leave a comment

“ing pangandirian”

***misulat ya pu ing original na ning poesiang ini iniang mayangu ya bie itang anak nang lalaki ning poetang maki bakas-panas. maka-set ya ing panaun nining poesia keng marayung bukas inia linawe ya keng napun ing persona. ikit ku pu kasi nung makananu ya kalugud ing poetang maki bulung-dutung keng anak na, at uling meragul kung alang tata, ngaku keng sarili ku, “map pa iya”.

“ing pangandirian”

ing kakung sarili linawe ku napun,
ketang ing kakung bie e ne sagiwa pun,
napung detangan na itang gatpanapun,
at kinuldas nakung king aun minapun;
bitio ku ing napun, at pikumpara ku
iniang ing atad da i paring Baraku,
iniang ing gabun na iyang makmul kaku,
bina yang kalulu aske ing kanaku:
king ikit ku, diria ing dimdam, e tula,
…tata na, pebal yang lua a makalula;
…tata ku, anam ku, gule neng mistula,
e migluat, mine ne king nu ya migmula.
map pa ya atin yang tatang akayabe
a angga king tauli keyang kayantabe.

05/02/20 /00:29
kabang manalbe “byahero”
(meulip ya pu uling maselan ya rima a sunis a sakdal)

Posted in Bie, Mala-Sonetu, PL Tuazon Sabandal, Poesia | Leave a comment

“angga karing aldo a ita”

potang litlut ra na ring aldo ning bukas
kareng panandam mu ing bosis kung matas,
nanu pang paralan ing gawan ban ‘yagkas
ing lugud ku kekang marayung kumupas?

ing lugud ‘yagkas ku kapamilatan da
ring yumu ring umang kakung keka pagpa
o karing talik da ring kaul ku keka
o lambis da keka reng timan ding mata.

dapot makanunu nung puera keng kera
ala nakung aggiung gawan pang bitasa
uling ing katawan mitda ne kapitna,
inia anti nakung laso a kadila.

ding dati kung timan mekad e ku nala
apaslag a sala kalupa kanita
uling mebating na ing pinu ning lupa,
ing bilang ding ipan, at sala ring mata.

makananu kaya nung meko nia naman
at memun i Samson king kakung sikanan,
at e kuna aggiu aggiang ing tikdo man
at ing simpling kaul e na aggiu daptan?

karing aldo ita mekad malapit ne
ing talapandakit ning sumangid a bie,
king kakung inawa mainip neng magbante,
manaya king pusung mimin na sa’ inge.

sumangid ning sabla, aggiang paume na
king dimla ning kakung pagkerang marimla,
tabak mu keng batu, iti alang sala,
keng salu e matda kaluku ing sinta.

yagape ra ka sa’ kaku keng pagkeran,
kaku ing palad mu ipatung ria naman
ban kekang damdamang e pa ketubasan
a siri at pali ining panamdaman:

12/18/22 //21:41
kaibat minapun

Posted in Capampangan Shakespeare, Lugud, PL Tuazon Sabandal, Poesia, Uncategorized | Leave a comment

“salamat keng pamanese”

sige mangan naku, mangan ku, sige na,
mangan naku, sige, basta agnan kata;
pibatan kung kanan aggiang alang lasa,
mangapatilak man, pilit managuanta.
balu ku ing lelut pilit mung linutu,
inia pin mangan ku aggiang e ku aggiu;
e naka malungkut, pilit kung sumubu
ban milamnan dungus aggiang sang ditak mu.
keng pamanese yu, dakal a salamat;
penoras panulu aggiang mengapuyat;
maranun paglelut aggiang tutung puyat,
alub yu na kasi ing e ku mayayat.
masalese naku, dakal salamat ‘ma,
ing nang alalasa ing matabang baggia.

05/06/20 /20:54
kaybat menampil

Posted in Capampangan Shakespeare, Indu, Mala-Sonetu, PL Tuazon Sabandal, Poesia | Leave a comment

ITANG BISANG MUNA

nang: PL Sergio Gramonte Calayag

Dening tanaman kung ubi, balang abak pagumasdan
Kabang ilang kukulate, anti la mong mitagalan
Nung ninu ing munang miras, keta babo ning katasan
Balamu ing mamalagua at ayabut ing parasan

Kabang ila reng lalawan, sabe ku ring mamigunam
Isipan ko rening tau, maki-una keng parasan
Alub namu ilang muna at saglulu keng tagalan
O ila reng mikalagyu, saka ila reng tangalan

Atin naman alub namu, iya ini ing mumuna
Karas keta nang kabiasnan iya ining makilala
Lalawan metung mabandi, makualta ya at mapera
Pagmaragul keting balen anting Musa keng parada

Kabang ila rening anak, mimiral ing kayabangan
Singka-biasa, singka galing, o papakit deng pibandian
Nanu ya man ing okasyon, mumuna yang tatangalan
Tutung e bisa mang mitauli, ing buri na makalamang

Dapot miras ya king babo, at ing sabla disan na ngan
Linawe ya’t memalikid, lalawan na ing delanan
Ketang matas nang kabilian, kaligayan e ne kimtan
Detang tau nang lebasan parehu na la kabilian

Iyang bisang magpauna, dapot ngeni magpailakuan
Pablasang ing manenaya, ing marimla nang kutkutan
Pibandian nang penikuanan, ila reni deng malakuan
Saken, bale at alajas, babo sulip malaso ngan

Posted in Bie, Pamibule, PL Sergio Gramonte Calayag, Poesia, Poeta Laureado | Leave a comment

MAKUYAD A ISTORIA -MAGDALENA NING NAPUN

nang: PL Sergio Gramonte Calayag

“Komusta ka? ing amanung simbitla na, bista man mikakunu ya. “Mayap naman” ing magalang nang pakibat at saka ya tiniman kening mengutang kaya.

Kalambat a panaun, atin limang pulung banua kanita la pa misabi, di Magdalena at l Mario.

Nung e la pa mig-reunion kalabas ning limang pulung banua a karelang pegmasusian ketang escuelang inakmul ning lahar.

Decada sasenta kanita, iniang ilang magaral ketang elementarya, karin barrio ning Banaba, Balen ning Bamban ning Lalawigan Tarlac. Manibat king mumunang balitang anggang mayari lang kanam a balitang ilang mikaklase karin. Usu la kanita reng tigtigan a Monny monny, Yummy yummy, l only live to love you. The voice of love, Somewhere my love, Kiss me goodbye, Don’t forget to remember me ning Bee Gees at dakal pang sinikat a kanta kareng Beatles.

Madalas ilang miyayabe at mipag-istorya lalam da reng pun dutung o ketang lalam ning escuela o kaya ilang mamialungan karin. Potang oras na ning paniatang da, bayu mag ala siete ning kayabakan, makabatio no ketang dalan, nung nukarin ya dadalan ing balang metung. Kabud iyang akit nang daratang salubungan neng agad-agad, itang aili ampon saya kareng lupa, a e asali kareng pera.

Pangaras oras ning recess, puntalan ne at abutan minindal, ilang adua makanian ing gagawan da. Panalala ing mimiral keng pusu ra at pilubluban.

Kayari ning klase, mamialungan la pa o mipagkuento, saka maninap para keng daratang a panaun, sana ilang managumpe keng bie, akua ing kursung buri dang panikuanan. At mikapamilyang masaya.

Misan, Deciembre kanita, atsu nala king katlung balitang, ila reng mig-Christmas party, kayari ning Christmas party, ila reng miyagkatan mikaklasi, mamasyal karin king Lugay park at ilang mukyat king grotto, kaibat migtampiso la ketang ilog Parua, karin lalam na nitang tete at ila reng memandilo karin. Ketang musmus pang kaisipan, alang malisya ing balang metung at memandilu la king ilog a malino at malinis. Kawe-kawe, mamialungan at mitatagalan king danuman. I Magdalena biasa yang kawe uling makalapit la bale keng ilog a ini.

Kabang ilang magaral karin elementarya, mikalugud la rening mikaluguran. Masaya ing balang oras a lalabas, kabang miyayabe la keng escuela. Alub da namu ing Lunes na ban akayabe de ing balang metung.

Misan a aldo melagnat ya l Magdalena e ya linub king klasi, kabud abalu nang Mario ing melagnat ya, kayari na ning klasi iya ining delawan at pendala neng biabas karela. Kayakit na kang Mario, tinalakad ya i Magdalena at milako ya lagnat at mesaya ya.

I Mario aktibo ya keng scouting, inia, yinagyag ne l Magdalena na makiabe keng scouting. Inia potang ating parada neng fiesta, prusisyun o nanu man kapagmasusian, miyayabe la, at masaya lang aduang makiabe keng parada at atad ne pang Mario karela l Magdalena.

Nanupata, keng pamagaral da keng escuela, masaya la, mu pin neng misan daratang ing lungkut at kapigaganakan uling ing giyera Viet Nam iyang pisasabian, lalu na potang mamanyulapo no reng eroplanung pang-giyera ning Clark Air Base, at dadamdaman mu itang siglang makapangaklak keng balugbug. Dagdag pa ing seselan a panaun kanita pauli da reng taung kilual, dakal lang tau reng mengasintang at mengawala at e na linto angga ngeni.

Paninapan da, king datang a panaun, meyari king pamagaral ban marap king malagung bukas.

Ketang metung a pamikatagun, dininan deng pamangan deng kaklase nang Mario at ikit nang Magdalena ita. Iniang l Magdalena iyang memie marine neng abutan Mario ing pamangan at migmaktul ya l Magdalena. Keng kamua na kang Mario e ne pekisabian anggang meyari lang elementarya, iniang mumunang paruminggo ning Abril, 1969. Manyawad yang tawad l Mario, dapot megmasias ya l Magdalena,,at mikawani lang maslam a pilubluban.

Miras lang secondaria e ne bitasang pakisabian Magdalena l Mario keng kasakit na pilubluban, at l Mario naman angga ne mu keng lawe at sisisian ne ing sarili na keng mengapaliari karela.

Atsu nala keng kaduang banua keng secondaria iniang mesakit ya l Mario at e ne mekapag-aral, inia lalu neng kelunusan Mario ing sarili na. Samantalang I Magdalena naman semasan na ing pamagaral at meyari yang secondaria anggang meyari yang colehiyo. Mekipagobra king Clark Air Base kareng Amerkano at midala ya Japan, kasara ning base militar ning US.

Ining melakuan a kaluguran, l Mario, agyang mikakapansanan ya, megsikap ya at meg working student, meninap ya naman na mayari rin keng kolehiyo at megi yang talaturu. Daratang mu rin keng kaisipan na, nung apatawad na neng Magdalena.

Iniang teen-ager na la, lalu yang sinlag ing leguan nang Magdalena at neng akakit neng Mario angga ya keng lawe at mamakmul niang wawa kening kaluguran, l Magdalena naman atin yang aili balamu mangulami, agyang e na gagawan dapot ini panandaman nang Mario.

Memakbung ya ing Pinatubo at mesira ya ing karinan, ing balen at ing pakamalang escuela, mikutkut la keng lahar at ala nang panalalang balikan pa, subali mu reng letratung asalikut nang Bethbeth, a akaklase da.

Maluat a panaun mitda na ing komunikasyun ding adua at mikapamilya la, l Mario angga ne mu keng makikibalita kareng kaluguran at kapatad nang Magdalena, uling e milako keng kaisipan nang Mario ining kaluguran.

Linabas ing panaun, atin nang limang pulung banua. A isip nang Mario ing mag-reunion la ban ilang mikit-ikit pasibayu dening mikaklase.

Gewa ra ing pamitipun king escuelang bayung talakad nung nukarin ya ing sadiang lugal ning escuela. Matula la reng balang metung,, dadala nong Bethbeth retang lumang letratu iniang atsu la pa elementarya, at pamuntalan da la reng akaklase.

Kakarug ya salu l Mario nung datang ya l Magdalena, nanu kayang sabian na?.

Dinatang ing petsang mitakda, bulan ning Pebrero 2019, karin sadiang lugal ning Banaba Elementary School. Masaya la lupa ding balang daratang, mikawul-kawul at komustaan, mangasikan a aili, gagalapak keng aili potang ilang mikikilala at babalikan ing milabas. E wari crush me l kayi kanita, hahahaha. O komusta naka? Nukarin ka maratun, nukaring bangsa ka minta? Pilan nong anak mu? Ninung ayasawa mu? Ay pangalagu mo, lawen me, lawen me ing itsura mu iniang grade ll, lll o lV, hahahaha, meragul ka, O i kayi. . .o alayu pa. . . I Magdalena? I Rosa datang ya? O l Nida, l Gregorio atsu ya? O y Rod e magkanta? l Beth. . . I Ramon datang ya kanu, Ahhh kasaya tamu, lugud ning Dios mikit-ikit tamu, kaibat ning limang pulung banua,. . . Salamat king Guinu at masikan ta pa.

Meputut ing kuwentuan da reng mikaklase iniang dinatang ya l Magdalena, o kalagu mo! ngara kaya. . .Komusta ka? lalapit la ngan kaya, at l Mario ketang lele lawelawe ya mu. Mua ya pa kaya kaku? Kutang na keng sarili na. .

Kanita la pa mikit Magdalena at Mario, kalabas ning limang pulung banua, pareju lang mikakunung lumapit king balang metung.

E na apibatang Mario, lepitan ne l Magdalena, ngana, “komusta ka?”

“Mayap naman”, pakibat nang Magdalena at saka ya meili at tiniman.

Meili ya I Mario at tiniman at saka ne ginulut.

Alang mengutang metung man karela ketang milabasan a panaun, pareju lang mikakunu.

WAKAS

Posted in Karanasan, Kuwentu, PL Sergio Gramonte Calayag, Poeta Laureado | Leave a comment

KAPASALAMATAN

nang: PL Sergio Gramonte Calayag

Maragul ke pasalamat, keng mayora balen Bamban
Mayora Alice Leal Guo, ing kultura yang babiayan
Deng poeta niting balen, talentu da yang lalawan
At talento ding magaral, kayabe reng kayanakan

Madagul ke pasalamat, kening kaya nang kagiwan
Ditak-ditak mibabalik, ing kultura agisingan
Iya ining melumpawi, keng panaung milabasan
Keng selan na ning panaun, migsu nemu akalinguan

King Lalawigang Pampanga, ikami reng mekilala
Talasulat, talagale, o metung mu rin poeta
Inia dakal lang magtaka keti balen tamung sinta
Poeta kaming mesabi, keti Tarlac e kilala

Potang atin nang tiuntiunan karin labuad kapampangan
Ikami rening poeta, agad kaming papabaluan
Saka kami dinan dake, keng karelang pagmasusian
Anting metung talagambul, keng kulturang pakamalan

Karening sablang manakit, lalung-lalu reng makatua
Migigising itang diwa, adalanan da kanita
Keng balasyun, karagatan, mararandam dening rima
O keta nang pamamutung, ing corona kareng musa

Dening dakal kayanakan, kabud ini iyang dimdam
Ila reni reng magtaka, keng karelang arandaman
Inia dapat la mung turu, nung nanu ing amulatan
Ban kanita e malumpawi, ing kulturang agisingan

Dakal a salamat kang Mr.John Cachola karening aliwang letratu.

Posted in Parikil, PL Sergio Gramonte Calayag, Poesia, Poeta Laureado | Leave a comment

PAMANENAYA

Magsalbat ya ing pusu ku, king e tutung kapalsintan
Ning babai a mengakung, sintang alang kamatayan
Mebating yang anting bula, kabud na naku gilutan
E na dininan ulaga, ing kekaming pisumpanan

E ku balu, nung ing lugud, a sasabia’nang dalise
Deyu na ne para kaku, at king aliwa ne binie
Inia ngeni ing pusu ku, tatangis yang mipnung lumbe
King megipung kapalsintang, melumud king tagulele

Ita palang aligan ku, king binili nang pangaku
Makabalut kalaraman, mitalbug mu ketang gintu
Pinaid namu ning angin, dela na ketang marayu
E ne datang, agiang nanan, ku man a magparalumpu

Kapalsintan, akabas me, misan king maputing biga
Ing alkus na, king mapilan, mung penandit manaliwa
Ating datang a panaun, magkule yang paldas bigla
Ban isaldak na king gabun, ing anggang atipu’nang lua

Nung mengari ya mu sana, king aldo ing kapalsintan
Lumbug ya man ustung bengi, sunlag ya rin kabukasan
E anti king pilsintan kung, meko alang kapamunan
Nung magbalik ya pa kaku, e ku balu nung kapilan

Dapot panenayan ke pa, pota nung nu ya linuyun
Mekad iti mibalik ya , king daratang a panaun
Kasebian, ing ayup kanu, a king sinta na migmalun
Magbalik yang pasibayu, karas na ning gatpanapun

Vhelle V. Garcia
June 7, 2023
United Arab Emirates

Posted in Palsinta, PL Vhelle Garcia, Poesia, Poeta Laureado | Leave a comment