ING LUMANG PIRUYA

Catacup ning silim, ining Bertung kirat
bala – balikid neng king dalan lalacad
nung king palage na alang macayalac
caretang tanaman agad nang miucyat
carin mibata yang manenayang oras
ban macapanyilip caretang mibablas

Pablasang kirat ya ing metung ng mata’
inia macanian yang e na miglolo pa’
tatacut yang magcang king cayang itsura’
umisan de mu ring nasang paglolon na’
inia king idad ng migit nang kwarenta’
i Bertu megi yang baintaung matua

At uli na pin ning alang caranasan
king mayumung lasa na ning capalsintan
mistula ya waring asung mamumulang
neng macaramdam yang pali ning catawan
inia’ing pamanyilip cayang augalian
a waring caniti babye capaldanan

Caretang tanaman, bandal neng papanic
ustung malulam na’t medyu linticlintic
tatacut ne’t e na buri pang maulit
ing penandaman nang e bibirung sakit
iniang tagusgus ya’t mayacdac a buldit
king putut a cuayang, king pun macasandig

Inia ketang misang, manuldul masican
cabang ati yu king babo ning tanaman
tambing yang kinuldas, at caras na lalam
caring gumamila, ume yang migpampan
at king lalam bale ra ri tatang Damian
cari’na penayang mibulus ing uran

Sactu naman itang atupan nang bale
marakal ya aslat at siwang king lande
inia sinawa ya matang maglalawe
karing makapaldang lalabas ng pane
ban lalung mibastag ketang pamanalbe
Pigkeran ne niti ing ikit ng dase

Dapot itang dase a keyang kesatan
mapanas ya pala, e na apansingan
gulpi yang tinikdo king ba’nong pagpagan
inia mipucpuc ya karetang pipakuan
at king tulid na ning keyang kepucpucan
carin ya magkera ining tatang Damian

Ing patac ning uran pablasang masiglâ
ding tau king babo e ra aulatâ
at maging ing matwang carin macakerâ
e na rin ayalac neng maclac neng bagyâ
dapot I tang Damian gulping migsalitâ
maco ca ken nganang ginulisac biglâ

Usung e ca meco, keca ke ibarug
ini nang aldabang, king awang panucud
inia ining Bertu agad neng kinimut
carug carug salung linakad pagulut
oneng kabud-abud ating gulping merug
pilatan ning cayang tundun ampon buntuc

Mipa-pulai yang cacapac a baba^
e nacu pu mulit ngana pang gagaga^
ing e na balu n’yan ing sese ng pusa^
Ing pakisabyan na ning matwang mimimwa^
alang merug keya adalpak n’yang bigla^
itang kalat kalat a lumang piruya^…

Vhelle V. Garcia
April 24, 2014
Abu Dhabi, U.A.E.

Posted in PL Vhelle Garcia, Poeta Laureado | Leave a comment

DEMOCRASYA

Ing miniamsam barya, king “hardware” ning intsic
ban saling panulu, para king masakit
maybug neng magisan, lua king catatangis
a maniawad tawad , e ya meulingid
at calabas na ning, mapilan penandit
dinatang la retang, inaus dang pulis
ding dinacap caya, tambing deng inabit
iniang caposas na, pildac de pa buldit

Detang adwang pulis, bayu la ginulut
ing intsic carela, atin yang inabut
marine la pamong, gamus-gamus buntuc
at pasimpli ro pang, king bulsa ra sicsuc
uling mirinan la, reting pasalicut
pepalto lang gilas, ketang pepadamput
king arap na niti, carin de pindungus
taung manigapu a magmacalunus

At iniang miras la, carin king prisintu’
ing taung decap da ngidgud de simentu’
mebalangingi ya’t, mengaraya sicu’
at maybug aybug nang, milaco animu
bayu ya pa milub, keta king presidiu
e ne milacad man, mistula yang lumpu
bistaman ala pang, pormal a reclamu
a caya simpa ra , king ban mica-casu

Samantalang detang, menampas bilyun
karing puliticung kanita mesucul
e ro man atagkil king danggut dang arung
atin la pang bante, a babie protecsiun
at ding suculan da nung nu ra la kilung
mistula lang cuartu king marangyang mansiun
ot e ro iyabe caretang simarun
cabang panayan dang mibaba ing atul

Apin yan ing clasi na ning democrasya’ ?
a pekipamuc ding bayani canita’ ?
Ing gubyernu tamu nucari’ne dela’ ?
binye ne king palad da ring mangacualta’
pigcalub re iti calibe ning pera’
ban ila na reting canyan magtamasa’
ding pacacalulu, e ra ne akit pa’ !
angga king magpiyac no ring carelang mata’….

Vhelle V. Garcia
October 11, 2014
United Arab Emirates

Posted in PL Vhelle Garcia, Poeta Laureado | Leave a comment

ING TUNE CALUGURAN

Malagad lang tutu, ring tapat makiabe
o retang awsan dang, calugurang tune
uling ding mapilan, ala lang marine
at balu ra ca mu, neng atin cang babye

Daca’la ring clasi, ra ring caluguran
atin mayap ampo, pang ugaling basan
ating hudas a e, mu apagtiwalan
ipisali na ca, nung e makinabang

Atin mababa lub, a kagad magtampu
macapal a lupa, at alang istilu
atin mu rin naman, caring abusadu
mapamiru ampon, taimic mung tau

Mangatas a lub a, e tatanggap malî
a maging dala’na, ning pamicawanî
atin mu ring picun, a tambing papalî
caras caring birung, tutung e ra burî

At atin mu namang, pane mung cacabid
nung kailangan daca, carin mu la akit
at caras king puntung, ica namang lipit
agyang atin la ren, e ca man milapit

Ating calugurang, minangat mung bagyâ
melasun na utac, king bie rang marangyâ
e no manatu man. lubus migpabayâ
king pamiyabe yung, panaung macabâ

Dapot ing macaniang, ugali ning tau
apin ing gawi ra, e ‘ta na abayu
uling ala namang, mibait perpectu
ninu man careting, mabibie king yatu

Tune caluguran, e ra ca ibalag
cayabe mu la king, tula’at pagsalbat
balu rang balicdan, ing depat mung mayap
e ra ca lacwan den, agiang nu co miras

Ila retang taung ating malasakit
a ketang carokan e ra ca ibulid
ipaganaca ra ing ustu’t matulid
nung malilili la ding kecatang isip

At ila mu naman ding tutung darame
king manawa’t maskup ning kecatamung bie
e la mangalingwan atyu la mung pane
miras man carela ing anggang tagumpe

Tune caluguran, macanian la dapat
e la paisilo king, kinang ning perlas
king carelang pusu, manatiling tapat
ing pami-abe yung, e dapat cumupas

E na pa baling ing, cacaluguran mu
miki-calocuan ya, at medyu magulu
kesa caring ating panugaling diablu
a mitulac keca carin king impyernu

Maulaga, ica makyabe cang tapat
caring calugurang, cayabe nang maluat
lacuas na caretang, manibat king ibat
cayabe mu na la at cataling pusad

Nung “ICA” atin cang, tune “CALUGURAN”
ipagmaragul me, ampon pacamalan
ila pin ding gintu, a e man kikinang
matas la kilatis, migit king nanu man…

Vhelle V. Garcia
April 20, 2012

Posted in PL Vhelle Garcia, Poeta Laureado | Leave a comment

Piyalungan Kapampangan



Goma – gamit keng labulan, sulutan, paldakan, jackpot, lundagan lubid (gomang pitayid-tayid).


Sintak o jackstone


Sige – gamit keng balyo, sungka


Pasi – gamit keng kutulan o padurut antimong panalben


Olen – gamit keng kortu-pinis, shotgun, sungka, teksing


Gawa keng latang sardinas, latang gatas, kinayas patpat kuwayan, tali


Tekad – gawa keng apat o limang kabias kuwayan, ipil o nanumang masias a dutung para kareng aduang palda ampon aduang basyung latang gatas o kaya pirasung tabla para kareng tukluanan a pinaku kareng bandang lalam da reng palda. Sigaraduan la mu sanang matibe pangapaku reng tukluanan at agyu reng dalan a timbang ing sasake mag-tekad.


Kobung-kobung – pamialungan lang karerang singka-bilis murung keng gabun.


Babagua – pamialungan lang saputan o kaya pipate keng silyo. Mimingat mung maket kareng atin kamandag.

Posted in () Pang-Anak, Pialungan | Leave a comment

Atin Ku Pung Singsing

Atin ku pung singsing
Metung iang timpukan
Amana ke iti 
Kang Indung ibatan
Sangkan keng sininup 
King metung a kaban
Meala ia iti 
E ku kamaleian

Ing sukal ning lub ku 
Susukdul king banua
Mikurus kung gamat 
Babo ning lamesa
Ninu mang manakit 
King singsing kung mana
Kalulung pusu ku 
Manginu ia keia






Posted in Kanta, Poesia | Leave a comment

Bakas King Balas


Posted in Poesia | Leave a comment

Evolution

K1:
Agpang ketang abasa kung sinulat nitang metung a linguist, ing kabaldugan nang “bakla” o “binabai” ning English a amanung “gay” mas minuna ya pa kesa keng kayang kabaldugan a “masaya”. Nung wari, kaibat nang mewala keng maluat a panaun, bali binalik da nia mu.

K2:
A makanyan pu kase? Taganang sablang isip ku pu kanian kapilan ne mu meguing aliwa buring sabyan ing “gay”. Kasi pu itang metung aka-upisina kung Britanang makidad na “Gay” ya lagyu. E ra pu siguru isip-isipan ding pengari na ing minuna nang buring kabaldugan.

Ken pung medyu konektadung tema, den pung Malaysians ampong Indonesians anti ya pu kanini kabaldugan karela ing amanung “ulam” = “raw leaves or fruits eaten with rice”. Balamu pu kekatamu meg-evolve ya naman a buring sabian ne po?

Ing “bale” kanu karela balamu yan mung balung-balung kekatamu, bubungan mu ampong posti keng gabun, alang dalig ampong kuartu-kuartu.

Posted in Kapasiagan | Leave a comment

Dionabis (unabis)




Note:
takmus ya keng metung nang poesiang Poeta Laureado Felix M. Garcia.

Posted in Kataya | Leave a comment

Kapampangan

© Antonio T. Galang

“Kapampangan ya ing bye na
ning Bukas ku, Ngeni’t Napun
Ing Napun ku yang alale
kening diwa ku menusbung,
Ing Ngeni ing kakung kanwan
pakyarap ku’t pagmaragul
Ing bukas, paintungul ke
kayabe dulung king aun,
Nanu pa ta, king sabla ku
Kapampangan yang maragul
Uling ken ku mipanganak
ken menakit sala’t dulum.”

Posted in Poesia | Leave a comment

KALAYAN

© nang Carlos M. Castro
August 7, 2010

Atin kung kalayan gawan ing buri ku
Dapot e ku gawan uli ning lugud ku
Lugud ku king Ginu at para kung tau
Ban king bie payapa karin ku painturu
Pilit agwantan ku gawang e matinu
Pamidakedake at pamangalalu
Pamikampikampi at pamakibunu
Kakung panginlagan agyang malaya ku.

Atin kung kalayan sabian ing buri ku
Dapot e ku sabian tikum ke’ng asbuk ku
Nung ating maniabi salabat ali ku
Magpigil ku pamu at makiramdam ku
Ding balang amanung lumual keng asbuk ku
Bayu ko sambitlan, salakan ko pamu
Detang makasaup at deta mung tutu
Ila ding sabian ku agyang malaya ku.

Ing kalayan tamu e ya karapatan
Obligasyun ya iti a dapat ingatan
E balang gagawan o balang sasabian
Malaya tang daptan, malayang sambitlan
Marawak a dapat, salitang marinat
Kaku lang salikut, kaku lang ikabat
Agyang malaya ku e ku la ikalat
Ban ing kalayan ku e ya mikalamat.

Posted in Poesia | Leave a comment