Kapampangan Library

© Neng Amado M. Yuzon

Bustan mung qng dalit ning metung a uatas
Pagtumayla ra ca, diosa ring bulaclac;
Patudturan da ca at dinan paninap,
Malagu at guintu, macule at maslag.

Pagal mu e ditac canancung ilimbang
Canining tamayla ning pusung manamdam;
Babagayan lira ing cacung cundiman,
Dina’na cang diua’t malagung taguimpan.

Canining dalit cung mayumu’t malambing
Qng aliuang yatu carin ca miguising;
Cule ing aquit mu’t tulang macabitin,
Caratang sinulad a yaslag ding batuin.

Dinan da cang lugud ibat qng pusu cu,
Dinan da cang tulang ibat qng lugud cu,
Panirug at lambis queca angan ibye cu,
Ba’cang mipaynaua, maninap mayumu.

Busal ning tutud mu cacung piulit-ulit
Ibat quening lira ing mayumung dalit,
Qng amanung guintu’t malambut a sunis
Ing canacung sintang sari qng calambis.

Calulung babai, mipatudtud na ca,
At acu siping mu, daralit malsinta;
Carening uma cu ipyac da ca mata
At caring tacde cu carin ca paynaua.

MI ULTIMO ADIOS (Jose Rizal)
Likas queng Capampangan
© Neng Mariano Proceso Pabalan Byron

Mamun cu balayan a cacung sasamban,
Labuad nang inirug ning aldo masilang
Mutya ning alayang cadayatmalatan
Carinan ning sampat a mipda queque ngan.

Queca yayain cu qng minlungang tula
Ining canacung bie a lanta’t malugma
Aguiang maslag pa man o masamyu man sa,
Queca ibie cu rin, ba ca mung mipala.

Diling taguimpan cu iniang cayanacan
At iniang dagul na’t ganap na qng sican
Ing aquit daca sang alang musing dit’man
Maulang iyas ning Malat qng Aslagan.

Atangalan cu sa, ing misan ayaldo
Mayampat tutulu ing lua ring mata mu
At layun miatna ing mal a canuan mu,
Alang dine’t canglap aguiang man sang nanu.

Taguimpan na ning bie, tali ning inawa
Qng pangabili mu mipala ca sana,
Mipala ca sana nga ning guguliac na
Nining malapit cung lumipo caladua.

O casampat na nung wari’t mibulang cu
Ica mibangun ca, sintang balayan cu,
Nung ing camatayan ya ing icabie mu,
Casampat ning mate lalam ning banua mu.

Panalangin mula ding ingsil a palad
A magcacasaquit ampon meyagapas,
Din yawis a indung miculapu’t sindac
A mitangis-tangis qng calma ming linsad.

Panalangin mo ring ulilang calulu,
Ding magsasariling yawis a mebalut,
Detang pacasucul, at panalangin mu
Ing cawawacasan a catimawan mu.

At ngening calaput ing dulum ning bengi
At qng picutcutan dit’man alang inge
Ding carin malacuan bucud mung ding mete
E mu lilinlangan ing lihim a iti.

Nung macaramdam cang banayad a tigtig
At malumbe basle babague qng aclis
Acu, balayan cu, acung paunliguid
Ing catimawan mu canacung daralit.

Mistula mu queca ing calinguan mucu,
Uling maynan cu ngan ing cacarinan mu
At ing mabilug a caliwalasan mu
Parating manamdam quening siwala cu.

Banglu, sala, cule, aclis, cagalayan
Yang munie queng quecang capigaganacan
Ampon ing miyulit-ulit a’lang pitayan
Qng cacung dalise casalpantayanan.

Irug cung balayan, pun ning sablang saquit;
Sintang Pilipinas, ustan mung pagsulit:
Quecayu ing sabla, lacuan cu ngan tiquis;
Sinta cu’t pengari queca co panalig.

Maglacbe cu carin, mung nu alang tarus
Alang alipan at lilung a berdugos,
Ing panialpantaya nung nu alang tacut
At nung nu yang diling diling mumutus ing Dios.

Lacuan dana cayu, pengari’t capatad
A cabangal na ning caladua cung ingat,
Queca caluguran cung meliling labuad,
Pasalamat cayu qng cacu merapat.

Mamun cu, babaing e cu cabalayan,
A canacung sinta ampon caligayan,
Mamun cu quecayu, bie cu at palsintan,
O, ing camatayan ya ing capainawan.

(Declaimed by Efren Reyes in an oratorical
contest at Valdez Elementary School in
Floridablanca, Pampanga during the 60s.)

© Neng Poeta Naring D. Maniago

Nung ting Kerobenes Banwa’t Nimpas king dayatan
Mary Angela Therese e la maliari king kekang leguan
Ing buwak mung luge-luge mibage ya king katawan
Ita mang Marian Rivera mipilpil king kekang timan.

Ding lagiu mung purus banal, Mary Angela Therese
Kabanalan da e mu sa a dudungis o a lalapiris,
Indung Virgen Maria keya ka sana miparis,
Banal yang lagyu nung miagkas atmu ne kalambis.

Maria Teresa ya naman, ing Pusu na tiu ke kayu
Na dapat kayung kumapit king Birjen a Indu,
Alang dungis Birjen niang beyit ne Jesu Cristu.

Mary Angela Therese ikit danakang personal,
Na mipinta ketang lona ketang kule ning pedestral
Lawen me ing kekang lupa mala-angel yang mal,
Kapnu ka lugud karing pengari mung makamal

Metung ka karing prinsesa ning masayang Pamilia.
At metung kang matimtimang dalagang Pilipina.
E mu sa kakalinguwan ing Indu mu a Poetisa
Lugud ka sanang makanian king Amanung Sinta.

Mary Angela Therese datang sana ing Panaun
Mayari ka king Kursu king uyat mu manaluntun,
Maging Accountant king Unibersidad mung luban,
Dapat kang babalikid karing Matwa mung ibatan.

Kalagad kung makaramdam lagyung makanian
Queenie nukarin ya menibat? A!!! balu kune yan
Mary Queenie, Reynang Indung Maria ne man,
Mary Queenie kalagu na’t Evangelista, kabanalan.

Ing Indung Virgen Maria manatili ya kekayu,
Kekong aduang mi-utul a tula ding pengari yu,
Anti kong Diosa king Aplaya a mangangalagu,
Karen mang sikat a Artista makalimpi kayu.

Mary Queenie, wa ikit kune ing leguwan mu,
Beauty Pageant king itsura, ugaling mapinu,
Aliwa yan importante, ing pekamalagu keka
Malugud pengari ampo kang Virgen Maria…

Ing Indung Virgen Maria ania dapat tayang purian
Ikayung mi Indu, Tres Marias!!! Maria kayu ngan,
Indu, Maria Teresa, pagane, Mary Angelang nuan,
At ing malagung bunsu, Mary Queenie ne man.

Bie na ngan lapo-lapo king maligayang Pamilia yu,
Kekayu ing swerti a alang angga king pusu yu,
Pengari yu maganaka’t malugud anti ikayu,
Patnuben na kayu ning malugud tamung Guinu.

Mary Angela Therese, Mary Queenie Evangelista
Gagalamanuan da kayu ing lugud king Pamilia
Menasa, bukas makilala ko karing malda,
Anting tagapaglualu ning Indung Amana!

Oyan ing kekayung Poesia…

*Ginale nang Poeta Naring king radyu ning
Parnasung Kapampangan 91.9FM, Oktubri 2009

© nang Querubin Fernandez Jr.

Salita nanu la? Angkup lang siwala,
A tituk ning Ginu king balang megawa;
Ing sablang atiyu keti king masala,
Ating kabaldugan ‘nya mika salita;
Salita, king tau, nung ya ing mawala
Pipi ya ing yatu, maklak yang mistula.

Uli ring salita meyabluk ya’y Eva,
Nya tikman deng Adan ing bawal a bunga;
Inyang king katutuan akwa rang mebyasa,
Ing pamikasala likwan dang pamana;
Pauli ning Lugud, Salita linto Ya,
Ba’ Neng atbusan ing tau king sala.

Mabilug a yatu, king balang penandit,
Salita, myaliwa ing karelang gamit;
Ating magsalitang tamak o matulid,
Ating manganyaya, ating mamatanid;
Nung nanu ing buyut ning pusung titigtig,
Karing salita na yang keang titimid.

Ustu kabaldugan ing balang amanu,
King buri nang sabyan ning metung a tau;
Ating pagpoesya, ating pagbasultu,
Ating pamatakut, ating panabusu,
Ating pagparatut, ating paninsultu,
At ating salita ing pangakung basyu.

Lalu namang ating salitang kayapan,
Nung ating kang yugse, ating pupulutan’
‘Ting amanung lugud, suyu, kapalsintan,
Salitang marangal a dapat apusan;
At ating salitang dapat pagaralan,
Anti ring Salita na ning Kaligtasan.

Salita anti la karing bulung dutung,
Tulubu la naman at saka lalabung;
Dapot nung nukarin la sidsad kalabung,
Dimutla ring bunga king lalam dang lilung;
Itang saragwelas talangan me, ilung,
Neng ala yang bunga malabung ya bulung.

Ing pamagsalita mengari yang maglayag,
Salita alun no nitang dayat-malat;
Alun lang maragul ding salitang matas,
‘Nya ing kekang Bangka malamang yang matyab;
Nung e matindi ing kekang papasyag,
King sumangid pangpang e ka makalipat.

Ing metung a tau, king pamagsalita,
Akikilatis me nung batu yamo sa;
Nung ninung maningning king pamamikatsa,
Ya pa itang alang metung a salita;
Makanyan mu naman, nung ninung masigla,
Kemamarahilan, yang baug king gawa.

Anti ku na waring sinabing matimid,
Ing byasa byasa ya king sabi magtipid;
Bayu na ibugnus ing bunga nang isip,
Sanaka’ na pamu nung maki matulid;
Anti mo king agus a tutung tahimik,
Malalam ing danum a keang katulid.

© neng: Don Zoilo Hilario

Talubang a kule gintu
bistat nais mu lalapo
ban lele sala sulapo
at dumurut alang pintu,
ban mikapali kang tutu,
mitan ka sa’t mamintu
kening buring i-usuk ku:

Panikwanan mung manginlag
milapit bina king lablab
magkang akwa rang masilab
deang ginintuan mung pakpak,
insanu mang pamagdulap
nung lalabis na keng sukad
mabibigu’t misasaldak.

© Neng Vedasto Ocampo

Sinyuk la ring kwitis, memaksing la babo
kagum dong misapwak detang bulalako
at keta king patyu mikit ing tabulyo
ating kukulisak, ati’nang kukulyo,
itang siglang ita ya ing makapasno …
makanyan ing piestang mitmung alingo-ngo.

Agyamang nanu pa ing ibubunga na
e mu apatuknang iting pamag-piesta,
pablasang ing piesta, ya na pin ing Gloria
a gewa ning tau lalam na ning banwa,
at babo ning sabla – yan kautusan ya
a sukat matupad angga man king angga.

Lawan me ing aldo … kaybat nang menimu
ding sunlag nang yata magkule lang gintu,
‘masdan meng kabayu a pakisaglulu …
susubli ya gilas kaiba’t nang mindilu,
deng balu malungkut, matamle at gipu
panyatang ning piesta magbayu la atiyu.

Ing pamagmasusi ibat ya king GINU
ban pasalamat ya ing metung a tau,
at ba’nang pamuklat ing kayang sentidu
pati na ing pusu a makakandadu,
pablasang ing LUGUD karing kapara mu
e na ipagkalub ning pusung saradu.

Ing kabaldugan ning kanakung teladtad
malino e palak king gulis ning palad,
“taung e mag-limbang sumawa yang agad …
agad yang matikal, lumwal yang matamad”
inya sa’t ing PIESTA yang mismung patingkad
king bie, at king DIWA, at king moralidad.

At potang ding pusu makabuklat no dren
salisi yang tikdo ing kapising EDEN,
king kilub na niti, nung keka yang baslen
akit mo ring peria’t miyaliwang piyalben,
at tando ing lugud king baryu, o balen
king pamag-pieseta ring mayagang memalen.

Emu sa sosobra ing pamagmasusi
agyang katiting mu alang lunto mali,
pablasang ing sobra king nanu mang uri …
“king sulu ning isip ya ing makapundi”
nung sobra ing alak king kilub mung buksi
e ka man memayad kukutang kang sukli.

Migising at matna ing dalise SINTA
nung nu mangulate ing tula’t ligaya,
mibait mu naman ketang oras ayta
ing mumunang tibuk ning pusung dalaga,
at tipa ya ing DIOS manibat king banwa …
“ing piyesta makanyan, makanyan ing PIESTA.”

© Neng Don Monico R. Mercado

Ing bie na ning tau keti king masala,
King laut ning malat mengari mung bula,
King sapuk ning alun agad nang matatda,
Ban king panlalawe muli ya king ala,
Anya king tau man nanu mang upaya,
Legwan o pibandian maliksing mawala…

Mate ya ing tau alang kapilisian,
Katigtig ning oras a ena panayan,
Legwan o upaya, banding pekasimpan,
Kapupus ning bie na malakuan la naman,
Ing kekang katasan at kapagpalaluan,
Lalam ning aun tuking mitambunan.

Nanan mung katasan, mate ya ing tau,
Nanan mung upaya, lakuan mia ing yatu,
At nung biasa ka man e pagmaragul mu,
Pablasang ing sabla pawang ating sepu,
E ka sa masangil kenu mang kalulu,
Ganakan mu sanang mate ya ing tau.

Ing lalung kababan yan kekang asalan,
Ugaling matampa yang sukat mung daptan,
Detang mebalatung e mo pipintasan,
At detang mebigu e mo sa palkaran;
Pibalakan mu sa ing kekang kabilian,
Gabun kang mistulang ibat king kababan.

Mamamamintas ka e ka naman ganap,
Nung kanan ka sana kulang ka pa sangkap,
Taling-taling naka at magmatas-matas,
Bagkus king kababan karin ka menibat,
Nung atin ka mang kuwalta o banding sisikap,
Balamu bunduk kang sari na king katas?

Ing sabla mapupus, mate ya ing tau,
Ninu mang lelangan lakuan nia ing yatu,
King tauli nang siguk inawa mabugtu,
Ban king alikabuk muli kang pasibayu,
Kanita mu akit mababa kang tau,
Ing patag a gabun ya mu… ing kaulian mu…

© nang Diosdado P. Macapagal

Dinan da cang dalit malagung dalaga,
Qng dalit ning pusu’t apsi ning caladua;
Dalit ning panirug, ning lambis at sinta
Ba cang mipatudtud busal ding sampaga.

Ining panandam cu, mapaling-mapali,
Balisa, malisuas, uling ining ngali
Busal ning pusu cu icang queang buri
Panaplac qng cau ning palad cung saui.

Tapat ing pacamal, uagas ing pigagap,
Banal ing layun cu, taimtim ing jangad,
Nung mabigu iti’t misiual cu palad,
Buri cu pang buri qng aun cu culdas.

Nanan que ing yatu nung aliua ica,
Abe cu busal ning samiu na’t ligaya,
Nanan cu pang tula nung e ica sinta
Mayap pa canacu maco na inaua.

Inia mamung virgen ning cacung paninap,
Ilingus mu cacu malugud mung sulyap,
Ining dusang dacal ban mapauing ganap
At ing caladua cu acua nang mimasmas.