Api

Neng: Al Pedroche
(8:50 ning abac)

E mo tatagquilan
Reng bague mamapi,
Istung gewa mu yan
Tambing cang mapali.

Mimiuas ca sana
Caren ngang babasuc,
E mo tatalanan
Agad cang maduluc.

E ca anting yamuc
A menaquit api,
Yng quinang ning aslag
Agad neng aburi.

Antia mo’ng milsinta,
Cabud niya tinuqui
Qng pamangumbira
Ning aping mapali.

O nanu’yng miliari
Qng malating yamuc?
Anti ya mong àre
Tambing yang maduluc.

Posted in Poesia, Poeta Alfonso Gomez Pedroche | Leave a comment

🌿 Mayubung Kausukan 🌿

< Ing lugud atin yang sariling kule… bayu ya mangupas, dapat yang idake. >

🍀 Tulang ning Magalang 🍀

Posted in Kasebian, Poetisa Melanie Cunanan Naguit | Leave a comment

ANAK NAKU NING KAPAMPANGAN

(Published and Copyrighted ©2018
Irvin Harvey Rivera
Siuala Ning Maliwalu/Anac Ning Baculud
September 18, 2018

King kalati ku pa, labitlabit na ku,
Ngara mo wari ring makaramdam ka’ku
Mengari ku kanung kulasisi’t loru
Nung magsalita ku, daig ke pa’y ‘Ma ku.

Nanu mo kaya ing pengayas dang dila
O’bat nakung ‘tulid king pamagsalita?
E ra yata balu king kalati ku pa,
Paksabyan da na kung matulid salita.

Ining ka’kung Igpa a magsasa-Watas
Kapampangan ya ing buri nang pagingkas
Bang datang kanu ing panaun at oras
E ya malumpawi ing siswan nang gatas. (Amanu)

Inya naman ngeni, metung a dengalan
Ding ka’kung Pengari Tal lang Kapampangan
E ra mo asabing Anak ku ping daywan,
Uling gigingkas ku—Ing Amanung Menan.

At karetang sablang kalupa kung Anak
A lalabitlabit kabuklat ning abak
Magaral tamu at dungdung ta’ng mataktak
King pamagaral king amanu ring tanak.

Karetang pengari karing sibabale,
Ing Kapampangan sa’, e ye pikarine
Turu la ring anak, magsilbi kong gabe
Ing Amanung Siswan, e ye pakilibe.

SiualaNingMaliwalu #AnacNingBaculud

Posted in Amanung Sisuan, Poesia, Poeta Irvin Harvey Rivera | Leave a comment

Sulung…Paspas Capas”

Ining kákung balen Capas , nung nú anti ing legua’ná,
anti ké móng pakipará , king banglu na ning sampagá,
sampagá yang mamukadkád , ketang jardin ding masetá,
mamaldo man…mamanurán , ing talulut titingkad yá.

Pilan bésis migawarán , king linis át kaayusán,
úli daréng mémale’ná, mágmasabal king tungkulán,
adwang gámat déng tinikdó , king masampát á paralán,
inyá é ya méging sangkan , éstadu ning kakaluluán.

King napun man ó sikadduâ , dakal manyad pakalulú,
dintang noman deng Mercanu , menalakad nalang kampu,
ding memalen Capaseñu , dakal karen meimpleyu,
at binang menga absueltu , king pamibie bie a kalulu.

Máragulan a pagsubuk , kéya nalang alagpasán,
úli rening manungkulán , king nasâ rang katimauán,
atin la pin pisanmetung , at gewâ rang batárisán,
mabayat man ing probléma , inagyu rang apisópan.

Ding adwang pulung Barangay , a sasakupa’nang lualás,
é ya meging sumbagal ing , kasákita’nang aránás,
antí yamó king agila , migising né at mimasmás,
inya rening kéyang pakpak , miladlad nó’t papagaspás.

Ngeni murin mayayakit , misna ne king pangasalâ,
king panyatang naning grasya , alang ninung makasagkâ,
úli napin pigkalub ya’t , ukul nening Mayupayâ,
inya “Salamat pu Guinu”…king balen kung misaplalâ !

Ing kekong talasuyû ;
Patria Bondoc David
(Tsokolating Lagu-lagu)
ning Manlapig Capas Tarlac
Nov.17, 2017

Posted in Uncategorized | Leave a comment

DENGALAN NING PENGARI

(PUGE PARA KING PANGANE KUNG ANAK)
Irvin Harvey E. Rivera
Siuala Ning Maliwalu/Anac Ning Baculud
April 20, 2019

Ining pangane ku kapuripuri ya
Miyaliwang parangal ing auuli na
Nanu mang ligligan ya ing manimuna
Tantu nang kabisyanan tune ping mayaga.

Mumuna pang baltang kabud ikit ku ne
Ing tagle nang belwan ala yang kapante
‘Nya, n’yang mayari ya, ing pelakpakan ke
Ding keyang medalya e ku no asable.

Pangaras king High School lakwas yang sinugpo
Ding keyang parangal lalu lang miglapo
King pamibabata e na ku meniglo
Mayumung taguimpan nasa na’t talindo.

Makapagmulala ngara ring mapilan
Nu’ na amana ing tagle nang kabyasnan
O’t katni na buntok, ni’ng keyang pegmulyan,
O’t mipagkaluban yang makanyang belwan?

E ku na balu ing kanakung pakibat
Ding sablang mangutang e ku no ayawat
Ing katni nang buntuk nu’ na kanu ibat
Mipamulala la n’yang akung mekibat.

At ngakung mekibat, maniglo ko kaya
Nung sabyan kung tapat akung pegmulyan na?
Panupaya na pa king Mal kung Asawa
Pabustan na ku pa king ka’kung Poesya.

SiualaNingMaliwalu #AnakNingBaculud

Posted in Pamilya, Poesia, Poeta Irvin Harvey Rivera | Leave a comment

“makalungkut”

kilub ning aldo’ldo misasabi tamu,
palalual mu kaku ing sukal ning lub mu,
ing balang yapse mu anting kalabadu
a dagpang kukutkut keni king salu ku.

uling king pusu ku mal ka pin tagana,
pablasang sula ka a kakung amana,
a kakung ingatan at pakamalan ka,
at e ku paburen king angga at angga.

pablasang manibat king saglap lang suala
reng kakung balugbug keti king masala,
ika na ing kakung darandaman kang ‘ma
neng kukuentuan na ku ampong pagtumaila.

pekilala na kang masalese kaku
kilub na ning balang pinandit ning bie ku,
kabuklat ning abak iduang na kang piwu,
aggiang neng atin yang sumpal a sigariu.

balu mu la reta, retang susubu ra,
kayi atiu kilub iyang keyang baya,
e ya makikintal aggiang sasabi ya
ampong malino kang darandaman keya?

pero makalungkut ining maliliari
ot ing kekang lino lalabug na ngeni
kareng dakal tau a istung sasabi,
anting al’wa ikang karelang pengari;

anti la mo waring keti mu mipasial
ibat keng aliwa at marayung lugal,
inia keng asbuk da e ra ka apalual
bilang amanu rang pimamanan a mal.

04/30/23 //13:49
kaibat mengasilias

Posted in Amanung Sisuan, Capampangan Shakespeare, PL Tuazon Sabandal, Poesia | Leave a comment

“o kakung angel a malati”

mekeni, o kakung angel a malati,
sukul daka kareng kakung takde sagli,
ban kekang damdaman nu anti ing pali
ning salu kung keka manayang parati.
ibie mu pin kaku’yng mayumu mung timan,
ampo ing kaul mung mitmung kalambisan,
ampo ing uma mung king pusu pakayan,
ing sablang pagal ku ban kung akalinguan.
keni, isitsit me nasa ing pusu mu,
gawan ku ing sabla ban keka ibie ku,
basta pane ka mung makatiman kaku,
daptan ku ing sabla ban din’ kang kasuelu.
uling ing tula mu, tula niting pusu
daptan ku ing sabla, kan’ta saya ka mu.

05/07/20 /18:47
kaibat mengan ligang mani

Posted in Capampangan Shakespeare, Lugud, PL Tuazon Sabandal, Poesia, Sonetu | Leave a comment

Soneto 10

Adle Shakepearean (English) Sonnet
Rima – abab cdcd efef gg
Silaba 10 Estropa – 3 quatrain, 1 couplet
Taladtad 14

*
Sana lakuas pang sikan ing uran,
ban mitakpan ing tutulu kung luậ.
King patak na salikut keng miuman,
ing mispak a pusu kung gagagậ.
**
Ing kaplas a king salu mesukul,
ibugnus ku king metung a suluk.
King kutug ning gulisak ning duldul,
e na maramdam ing kakung siguk.

Karing sabla agyu kung ilingad,
a metung kung talunan at bigû.
Dapot ing misna kalugmang palad ,
king sarili malino yang tutû.

King kulkul mung anam a pie lalam,
mitambunan ing kalmang miglulam.



Rodel E. Gozum
25 Enero 2015
Munoz, Quezon City

Posted in PL Rodel E. Gozum, Poesia, Poeta Laureado, Sonetu | Leave a comment

Susug king Pamgaral IV

Angga man pu ngeni daka’la pa ring magkasakit karing ala at atin turung ania pinaskil ke pung pasibayu ini. Karin pung bisang taganang mabiasa, pakapanigralan taya pu ini. Kadake ne pu ini nitang seminar a binie mi karing anak ania makanian a ala la pung “pu” ring taladtad.

IV Ing Rima

  1. a + t, s, g, p, d, k, b // i + t, s, g, p, d, k, b // u + t, s, g, p, d, k, g// a + n, m, l, ng // i + n. m. l, ng // u + n, m, l, ng – miririma la.
  2. Dakal nang ulit a ginawa kung pamagsane tungkul karing sunis a atin turung at alang turung. Magkasakit la yata ring aliwa uling angga man ngeni, daka’ la pa kekatamu ring pilit talang pisasamut.
    Ding katayang atin turung, ustung agkas tala, balamu kakaba ya ing tawling silaba ngana pin Ka Rene at balamu misasara ka akmulan ngana pin Ka Cris. Balamu ustung gagale tala, atin lang “h” king sikoti.

Alimbawa:
saltậ – saltah – bounce ///// misa – misa – mass
bangkậ – bangkah – boat ///// biasa – biasa – intelligent, smart
talangkậ – talangkah – crablet ///// mustasa – mustasa – mustard
labî – labih – lip ///// bibi – bibi – duck
takikî – takikih – follow behind ///// ikami – ikami – we
takurî – takurih – kettle ///// lugi – lugi – lost money( as in business)
bukû – bukuh – coconut, bud ///// siku – siku – elbow
saglulû – sagluluh – race ( as in running) ///// basu – drinking glass
malagû – malaguh – beautiful ///// asu – dog

  1. PAMAGSANE – Pilinan yu la at piyabe-abe ring amanung atin turung at pilinan yu la naman at piyabe-abe ring amanung alang turung. Kaibat lawen yu la rreng pakibat banda lalam at lawen yu nung pilan la ring ustu yu.

ala – none
sala – sin
baka – cow
kuba – hunchback
saba – kind of banana
taba – fat
malasa – flavorful
kaba – length
bapa – uncle
tala – star
dalaga – maiden
mula – yard
hula – guess
tupa – sheep
sapa – brook
mustasa – mustard
tilapia – kind of fish
parada – parade
madla – general public
suba – swim against the current
ali – no
sisi – remorse, blame
palsimi – heartache, disappointment
bulati – worm
muli – go home
kakasi- husband
Sali – buy
tuki – come with, go with
parati – often, always
salapi – money
bali – cash advance
bungi – cleft palate
kasi – because tell
babi – hog, pig
nasi – rice
sabi – say,
susi – key
pauli – due to
pipi – mute
malati – small
tuku – gecko
blangku – blank
lutu – cook
abisu – notice
sapu – catch
tratu – treatment
pusu – heart
panulu – medicine
tutu – true
piritu – fry
tabu – dipper
salu – breast
abonu – phosphate
lasu – ribbon
susu – breast
apulu – ten
kubu – hut
alimpuyu – mole
lobu – balloon
saku – sack

  1. Tandanan tamu:
    Ding katayang atin turung, ustung agkas tala, balamu kakaba ya ing tawling silaba ana pin Ka Rene at balamu misasara ka akmulan ana pin Ka Cris. Balamu ustung gagale tala, atin lang “h” king sikoti.

Ding katayang alang turung makuyad la tonu king tawling silaba at ala lang balamu “h” sikoti at e ya misasara ing akmulan ustung yagkas tala.

alậ – alah – none ///// sala – sala – sin
kubậ – kubah – hunchback ///// baka – baka – cow
tabậ – tabah – fat ///// saba – saba – kind of banana
kabậ – kabah – length ///// malasa – malasa – flavorful
talậ – talah – star ///// tupa – tupa – sheep
hulậ – hulah – guess ///// dalaga – dalaga – maiden
sapậ – sapah – brook ///// mula – mula – yard
tilapiậ – tilapiah – kind of fish ///// mustasa – mustasa – mustard
madlậ – madlah – general public ///// parada – parada – parade
subậ – subah – swim against the current ///// bapa – bapa – uncle
alî – alih – no ///// pipi – pipi – mute
mulî – mulih – go home ///// pauli – pauli – due to
salî –salih – buy ///// sisi – sisi – remorse, blame
tukî – tukih – come with, go with ///// palsimi – palsimi – heartache, disappointment
salapî – salapih – money ///// kakasi – kakasi- husband
bungî – bungih – cleft palate ///// bulati – bulati – worm
babî – babih – hog, pig ///// parati – parati – often, always
nasî – nasih – rice ///// sabi – sabi – say, tell
susî – sushi – key ///// kasi – kasi – because
malatî – malatih – small ///// bali – bali – cash advance
tukû – tukuh – gecko ///// piritu – piritu – fry
lutû – lutuh – cook ///// blangku – blangku – blank
sapû – sapuh – catch ///// panulu – panulu – medicine
pusû – pusuh – heart ///// tratu – tratu – treatment
tutu – tutuh – true ///// abisu – abisu – notice
tabû – tabuh – dipper ///// susu – susu – breast
salû – saluh – breast ///// abonu – abonu – phosphate
lasû – lasuh – ribbon ///// kubu – kubu – hut
apulû – apuluh – ten ///// lobu – lobu – balloon
alimpuyû – alimpuyuh – mole ///// saku – saku – sack

  1. E mu ku damdaman a palakpak keka
    Nung king palage ku ing katelu la pa
    Ding kekang kakabit katayang ririma
    At nung ketang sukad alayu’ing poema.

Surian taya ing estropang ini. Alang katelu king rima uling ding sunis a “a” a
megamit, ala la ngan turung.
Bandang gatpanapun dinulung ku sapa
Ban mandakap ku sang mapilan tilapia
Dapot uling e ku matikding manima
Balang ayabuang ku o’t mabubulus la.

Surian taya ing estropang ini. Bista man sunis la ngan “a” ring megamit, katelu ya ing katayang _ uling ya kabud alang turung anya atne kanawang igale uling kakawani ya tonu.
E raku kalupa ring mapagkunwari
Mikaswelu ka sa purian da’ing tabingi
Dapot kagulut mu karin la sisibi
Anya itang lisya lakuas mung susubi.

Lawen taya ing alimbawa king babo. Manayun ya gagale uling alang katelu uling atin la ngan turung ding sunis a “i” a megamit.
Ing aslag ning aldo maski e mapali
Mipapawas ku rin maski e ku buri
Nung atin mu kaku ngeni manalili
Sumaka na ku at malagua nang muli.

Ikumpara taya itang minunang parapu kanini. Manauang yang gagale uling katelu ya ing katayang _ uling iya mung alang turung.
E ku sasabian ing metung kung batiru
King pamamalangkas malagung amanu
Anya makanyan mu rin ing panayan ku
Ding kaku sang mali ituru mo kaku.

Lawen taya ing estropa babo, manayun yang gagale uling ala la ngan turung ding megamit a sunis a “u.”
Miyayaliwa ing kabiasnan ding tau
Ati’nang malagua at masakit turu
Ati’nang mimimua, atin makusuelu
Nung itang mali ra alilan mung ustu.

Ing estropa babo matsura yang igale uling misamut ya ing atin turung a __ karing alang turung a sunis a “u.”
Miyayaliwa ing kabiasnan ding tau
Ati’nang malagua at masakit turu
Ati’nang mimimua, atin makusuelu
Nung itang mali ra karelang abalu.

Ing estropa babo, maski misasamut la ring atin at alang turung a “u” manayun yang igale uling makapusisyun la ring ala at atin turung a “u” uling ding telatag a lunis miririma la at ding paris a telatag miririma la naman. Ing awus ta king adleng aini, patuasan. Dapot ustung ginamit tamung makanian a adle dapat manibat king mumuna angga king tawling estropa makanian la porma ban masanting ya ing poema uling alatang sinarya ne ning sinulat ing adleng patuasan aliwa itang megipit yamu. Daka’la karing abe tamu ring gagawang makanian uling magigipit la. Misan akit tamu metung yang estropa ing patuasan uling megipit ya king rima ing susulat anya lunto yang melili ing estropang patuasan.

Miyayaliwa ing kabiasnan ding tau
Uling ing isip da e pare-pareu
Ing karelang mali nung kekang ituldû
Atin pasalamat, atin mikakasbû.

Ing estropa babo maski atin at alang turung karing rimang “u” malagu yang igale uling ding mipaparis a telatag (mitutuki) miririma la. Ing prinsipyu na ning pamamalangkas makanini kalupa ne ning prinsipyu na ning pamangawang patuasan.

Posted in Pamagaral, PL Rodel E. Gozum, Poesia, Poeta Laureado | Leave a comment

Soneto 11

Lorung Malabit
Adle English Sonnet
Rima abab cdcd efef gg
Silaba 10 Tadlatad 14
Estropa 3 quatrain 1 couplet

*
Pagmaragul kung Kapampangan ku,
dapot ita e ya maging sangkan,
ban ding kalupa kung Pilipinu,
malatian ku nala at umisan.

**
Dakal matenakan at matikdî,
karing palipi nang Apung Sukû.
Dapot karing aliwa mang daî,
atin mu rin biasa at matinû.

***
Aliwa mu yaku itang atin ,
kikiwal a daya da ring rahậ.
Ding sapni nang Lapu-Lapu karin,
mardikas la naman at timauậ.

****
E sukat ing mababa ku lawe
karing kalahi ku at kakule.



Rodel E. Gozum
05 Pebrero 2016
Munoz, Quezon City

Posted in Amanung Sisuan, PL Rodel E. Gozum, Poeta Laureado, Sonetu | Leave a comment